Gökyüzünde bomba alarmı! Sivil havacılıkta büyük güvenlik krizi

Avrupa’da son zamanlarda yaşanan peş peşe bomba ihbarları, sivil havacılıkta yeni bir güvenlik tartışması başlattı. İngiliz Sky News araştırması, Fransız ve İtalyan yetkililerin açıklamaları ile havacılık uzmanlarının değerlendirmelerine göre Fransa, İtalya, Bulgaristan, Polonya, Çekya, Belçika ve diğer ülkelerde çok sayıda uçak güvenlik önlemleri nedeniyle rotasını değiştirdi. İhbarların çoğunun anonim elektronik postalarla yapılması ve farklı ülkelerde eş zamanlı ortaya çıkması, koordineli bir girişim olasılığını gündeme getirdi. Uzmanlara göre sivil havacılık Avrupa’dan Orta Doğu’ya kadar büyüyen bir güvenlik krizinin merkezinde yer alıyor.

YOLCU UÇAKLARINA SAVAŞ UÇAKLARI EŞLİK ETTİ

5 Kasım’da Dublin’den Roma’ya giden Aer Lingus uçağı, bomba ihbarı üzerine Fransa’nın Évreux askeri hava üssüne indirildi. Uçaktaki 151 yolcu ve altı mürettebat güvenli biçimde tahliye edildi. Helsinki-Roma seferini yapan Finnair uçağına İtalyan savaş uçakları eşlik etti. Bulgaristan’da ise Londra, Madrid ve Kopenhag’dan gelen üç Ryanair uçağı için bomba alarmı verildi; Londra uçağı Filibe’ye, diğerleri Sofya’ya indi. Prag’a giden dört uçuş da tehdit aldı. Önceki günlerde Varşova’daki Modlin Havalimanında uçuşlar geçici olarak durdurulmuş, Londra-Sofya seferini yapan Wizz Air uçağı Budapeşte’ye yönlendirilmişti. Havacılık yayını The Aviationist’in analizine göre tehditlerin dikkat çekici özelliği yalnızca sayıları değil, farklı ülkelerde eş zamanlı güvenlik ve askeri müdahale gerektirmesiydi.

İSRAİL BİR YOLCU UÇAĞINI DÜŞÜRME NOKTASINA GELDİ

Orta Doğu’daki en ciddi olaylardan biri 30 Eylül’de Dubai’den Tel Aviv’e uçan Flydubai uçağında yaşandı. İsrailli yetkililerin açıklamalarına göre yardımcı pilot, kaptan pilota bıçakla saldırarak uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. Uçak 30 saniyeden kısa sürede yaklaşık 14 bin fit irtifa kaybetti. Yolcular ve mürettebatın müdahalesinin ardından uçakta bulunan diğer pilotlar kontrolü sağlayarak Suudi Arabistan’ın Tebük Havalimanına acil iniş yaptı. İsrail basını, kaçırılma sinyalinin ardından hava kuvvetlerinin savaş uçaklarını alarma geçirdiğini ve uçağın bir saldırı amacıyla kullanılabileceği ihtimalinin değerlendirildiğini bildirdi. Olayın ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkeye uçan yabancı havayolu personelinin güvenlik kontrollerinin sıkılaştırılmasını istedi. Ayrıca 18 Ekim’de Tel Aviv-Viyana seferini yapan Austrian Airlines uçağı da bomba ihbarı üzerine Bulgaristan’a yönlendirildi; 51 yolcu ve altı mürettebatın bulunduğu uçakta patlayıcı bulunmadı.

RUSYA, İRAN VE HİBRİT SAVAŞ İDDİASI

Havacılık güvenliği danışmanlık şirketi Osprey Flight Solutions’ın sivil havacılık güvenliği analizinde Avrupa’daki tehditlerin Rusya bağlantılı olabileceği ihtimaline dikkat çekilirken İran’ın Avrupa’daki hibrit faaliyetlerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğinin altı çizildi. Rusya ve İran ise, Avrupa’daki sabotaj faaliyetlerine ilişkin suçlamaları reddediyor. The Aviationist analizinde ise bomba ihbarları daha önce Avrupa havalimanlarında görülen şüpheli İHA faaliyetleriyle birlikte ele alındı. Analize göre gerçek patlayıcı kullanılmadan gönderilen anonim tehditler bile savaş uçaklarının havalanmasına, güvenlik ekiplerinin seferber edilmesine, havalimanlarının kapanmasına ve havayolu şirketlerinin ekonomik kayba uğramasına yol açabiliyor. Analize göre saldırıların olası amaçlarından biri, düşük maliyetli yöntemlerle Avrupa’nın ulaşım altyapısını yıpratmak ve güvenlik kurumlarının müdahale kapasitesini sınamak olabilir.