Lubin’in Türkiye uyarısındaki şifre

Merkez Bankasının faiz indirimleri sürerken yabancı yatırımcıların Türk lirası işlemlerinde dikkat çekici bir gerileme yaşanıyor. Yaklaşık iki buçuk ayda 14,9 milyar dolarlık azalma kaydedilirken, 2027 yılına ilişkin enflasyon ve faiz beklentileri de netleşmeye başladı. Ünlü ekonomist David Lubin’in reel faiz uyarısı sonrasında gözler yabancı sermaye hareketlerine ve Merkez Bankasının gelecek kararlarına çevrildi.

FAİZ VE ENFLASYON FARKI

Merkez Bankası, ekim ayında politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya düşürdü. TÜİK’in kasım ayında açıkladığı verilere göre yıllık enflasyon yüzde 29,77 oldu. Böylece politika faizi ile yıllık enflasyon arasındaki fark 6,23 puan olarak hesaplandı. Enflasyonun etkisi dikkate alındığında reel faiz yaklaşık yüzde 4,8 seviyesinde bulunuyor. Türkiye‘ye döviz getirerek Türk lirasına yatırım yapan yabancılar açısından faiz oranının yanı sıra dolar kurundaki değişim de önem taşıyor.

15 MİLYAR DOLARLIK HAMLE

Yabancı yatırımcıların yüksek faizden yararlanmak amacıyla gerçekleştirdiği, carry trade olarak bilinen işlemlerde son aylarda gerileme söz konusu. Bloomberg HT’nin BDDK ve TCMB verilerine dayandırdığı hesaplamaya göre yabancıların Türk bankalarıyla yaptığı Türk lirası türev işlemlerinin büyüklüğü 21 Ağustos’ta 65,3 milyar dolarken, 30 Ekim’de 50,4 milyar dolara düştü. Yaklaşık iki buçuk ayda 14,9 milyar dolarlık, yüzde 22,8 oranında azalma kaydedildi. Aynı dönemde tahvil ve hisse senedi piyasalarında da satışlar görüldü. Yabancı yatırımcılar 30 Ekim haftasında 750,4 milyon dolarlık devlet tahvili, 66,3 milyon dolarlık hisse senedi sattı.

GETİRİ HESABI

Yabancı yatırımcıların kazancında faiz kadar döviz kurunun da etkisi bulunuyor. Örneğin doların 50 lira olduğu varsayıldığında Türkiye’ye getirilen 1 milyon dolar, 50 milyon liraya karşılık geliyor. Bu tutar yıllık yüzde 36 getiriyle bir yıl sonunda 68 milyon liraya yükseliyor. Doların aynı tarihte 59,26 lira olması durumunda yatırımcının parası yaklaşık 1 milyon 147 bin dolara ulaşıyor. Ancak kurun 70 liraya yükselmesi hâlinde aynı yatırımın değeri yaklaşık 971 bin dolara geriliyor. Vergi ve işlem masraflarının dahil edilmediği bu örnek, kur artışının yabancı yatırımcının dolar cinsinden kazancını nasıl değiştirdiğini ortaya koyuyor.

ÜÇ AYRI ENFLASYON TAHMİNİ

Yabancı sermaye hareketleri yakından izlenirken 2027 yılına ilişkin ekonomik tahminlerde de farklı rakamlar öne çıkıyor. Merkez Bankası gelecek yılın sonunda enflasyonun yüzde 15’e gerilemesini öngörürken, Orta Vadeli Program’da hedef yüzde 21 olarak belirlendi. Piyasanın ekim ayındaki beklentisi ise yüzde 23,3 seviyesinde gerçekleşti. TCMB’nin aynı dönemde düzenlediği ankete göre katılımcılar, politika faizinin 12 ay sonra yüzde 29,01’e düşmesini, doların ise 59,26 liraya ulaşmasını bekliyor.

10 ARALIK TARİHİ ÖNEMLİ

Büyüme konusunda da farklı beklentiler de bulunuyor. Orta Vadeli Program’da 2027 yılı için yüzde 4,2 büyüme hedeflenirken piyasa katılımcılarının tahmini yüzde 3,9 oldu. Gelecek yılın cari açık beklentisi ise 43,8 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. Öte yandan ekim ayının son haftasında Merkez Bankasının toplam brüt rezervleri 4,1 milyar dolar azalarak 158,1 milyar dolara gerilemiş vaziyette. Analistler ise rezervlerdeki değişimde döviz işlemlerinin yanı sıra altın fiyatları ve diğer etkenlerin de rol oynadığına dikkat çekiyor. Enflasyondaki düşüş hızının faiz indirimlerinin devamı açısından belirleyici olacağını vurgulayan analistler, yabancı yatırımcıların Türk lirasına ilgisinde faiz getirisi kadar döviz kurunun seyri ve ekonomik güven ortamının da etkili olacağı uyarısında bulunuyor.